Kısa cevap: İlk kez uzun bir tatile çıkıyorsan ve konfor, öngörülebilirlik, kısa mesafelerde çok şey görmek istiyorsan Avrupa; aynı bütçeyle daha uzun kalmak, daha büyük bir kültür farkı yaşamak ve doğa ile şehri aynı rotada birleştirmek istiyorsan Asya bana daha çok kazandırdı. Avrupa Asya seyahat karşılaştırmasında belirleyici olan şey aslında "hangisi daha güzel" değil; elindeki gün sayısı, bütçen ve ne kadar sürprize dayanabildiğin.
Ben iki kıtada da hem sırt çantasıyla hem valizle dolaştım. Aynı parayla Portekiz'de 9 gün, Vietnam'da 20 gün geçirdiğim bir yıl oldu; ikisi de iyiydi ama bambaşka şeyler bıraktı. Aşağıda kararı kolaylaştıran başlıkları, kendi hatalarımı da anlatarak açıyorum.
En sık yapılan hata sadece uçak biletine bakmak. Türkiye'den Asya'ya uçmak genelde daha uzun ve daha pahalı; ama yere indikten sonra günlük harcaman ciddi biçimde düşüyor. Avrupa'da tam tersi: ucuz bilet bulmak kolay, sonra her kahve ve her müze girişi cebini yavaş yavaş boşaltıyor.
| Kalem | Avrupa | Asya (Güneydoğu ve Güney) |
|---|---|---|
| Ulaşım (Türkiye'den) | Kısa uçuş, sık kampanya | Uzun uçuş, çoğu zaman aktarmalı |
| Konaklama | Hostel yaygın, oteller pahalı | Butik ve guesthouse çok uygun |
| Yeme-içme | Market alışverişi kurtarır | Sokak yemeği hem ucuz hem lezzetli |
| Şehir içi ulaşım | Kart/abonman, düzenli | Çok ucuz ama daha kaotik |
| Aktiviteler | Müze ve tur ücretleri yüksek | Doğa aktiviteleri erişilebilir |
Pratik kuralım şu: 10 günden kısa tatilde Avrupa, 14 günden uzun tatilde Asya daha mantıklı çıkıyor. Uzun uçuşun ve jetlagın maliyetini ancak yeterli gün sayısıyla amorti edebiliyorsun. Bütçeyi merkeze alarak karar veriyorsan, bütçeye göre uygun seyahat yerlerini incelediğim listeye de bakmanı öneririm; oradaki günlük harcama mantığı burada anlattıklarımı tamamlıyor.
Avrupa'nın en büyük avantajı tren. Viyana'dan Budapeşte'ye iki buçuk saatte gidip aynı gün şehri gezebiliyorsun; bir tatilde üç ülke görmek abartı değil, normal. Otobüs ağı da ucuz ve saatine güvenilir.
Asya'da mesafeler yanıltıcı. Haritada yakın görünen iki nokta arasında 12 saatlik gece otobüsü olabiliyor. Ben Tayland'da bir kez "nasıl olsa yakın" diyerek üç şehri dört güne sığdırmaya çalıştım ve neredeyse hiçbirini görmedim. Asya'da doğru yaklaşım şu: iç hat uçuşları kullan, az şehir seç, uzun kal. İç hat biletleri şaşırtıcı derecede uygun ve iki gününü kurtarıyor.
Avrupa'da kültürel fark var ama tanıdık: kahvaltı benziyor, sokak düzeni tahmin edilebilir, kurallar yazıyor. Asya'da fark katmanlı. Trafik akışı, pazarlık kültürü, tapınak adabı, yemek saatleri, hatta baş sallama biçimi değişiyor. Bunu zorluk olarak görmüyorum; ben en çok orada öğrendim. Ama ilk günler yorucu, bunu kabul etmek gerekiyor.
Kendine sorman gereken soru: Tatilde dinlenmek mi istiyorum, uyanık kalmak mı? Dinlenmek istiyorsam Avrupa'nın küçük şehirleri; uyarılmak, sarsılmak istiyorsam Asya.
Benim özetim: Avrupa çok şey görmek, Asya çok şey yaşamak